W branży TSL potoczne określenie „tir” najczęściej odnosi się do zestawu składającego się z ciągnika siodłowego i naczepy o długości 13,6 metra. Planowanie transportu wymaga jednak precyzji, a liczba miejsc paletowych jest kluczową jednostką rozliczeniową.

Odpowiedź w pigułce: Na standardową naczepę typu firanka lub plandeka wchodzą 33 europalety (układane po trzy w rzędzie).

Ostateczna ilość palet, jaką można załadować na tira, zależy jednak od wymiaru nośnika (euro vs przemysłowa), typu zabudowy (mega, chłodnia, zestaw) oraz wagi towaru. Poniżej znajdziesz szczegółowe wyliczenia i schematy.

Ile palet wchodzi na standardową naczepę (13,6 m)?

Standardowa naczepa tira ma zazwyczaj wymiary wewnętrzne: 13,60 m długości oraz 2,45–2,48 m szerokości. To właśnie te parametry definiują przestrzeń ładunkową i determinują sposób, w jaki można rozmieścić palety.

Europalety (120×80 cm) – układ i pojemność

Najpopularniejszym nośnikiem w logistyce europejskiej jest europaleta (EPAL) o wymiarach 1200 x 800 mm.

• Standardowy wynik: 33 palety. Aby osiągnąć ten wynik, palety układa się krótszym bokiem (800 mm) wzdłuż długości naczepy. W jednym rzędzie mieszczą się 3 palety (3 x 800 mm = 2400 mm, co mieści się w szerokości naczepy). Ponieważ długość naczepy to 13,6 m, a długość palety w tym układzie to 1,2 m, otrzymujemy 11 rzędów. Obliczenie: $11 \text{ rzędów} \times 3 \text{ palety} = 33 \text{ miejsca paletowe}$.
• Kiedy wchodzą 34 palety? Jest to możliwe przy zastosowaniu układu „na zakładkę” (część palet wzdłuż, część w poprzek) w naczepach o cienkich ścianach lub typu furgon, gdzie precyzyjne wykorzystanie każdego centymetra pozwala na „wciśnięcie” dodatkowej sztuki. Wymaga to jednak idealnie równych ładunków, które nie wystają poza obrys desek.

Palety przemysłowe (120×100 cm) i „angielki”

Palety przemysłowe (tzw. ISO) o wymiarach 1200 x 1000 mm są szersze, co zmienia ich ustawienie na naczepie.

• Standardowy wynik: 26 palet. W tym przypadku palety najczęściej układane są w dwóch rzędach wzdłuż naczepy.
• Optymalne rozmieszczenie palet: Szerokość dwóch palet przemysłowych (2 x 1000 mm lub 1200 + 1000 mm) swobodnie mieści się w szerokości naczepy.

Nie tylko objętość – dlaczego waga i wysokość mają znaczenie?

Sama wiedza o tym, ile palet wejdzie, nie wystarczy. W logistyce i planowaniu załadunku równie istotna jest ładowność pojazdu oraz dopuszczalny nacisk na osie.

Ładowność tira (24 tony) a liczba palet

Standardowy zestaw ciężarowy ma ładowność na poziomie 24 ton (24 000 kg).

• Lekki towar (np. styropian): Możesz wykorzystać pełne 33 miejsca paletowe, a nawet układać towar piętrowo, jeśli jest stabilny.
• Ciężki towar (np. napoje, papier, metal): Często ładowność kończy się przy 20-22 paletach, mimo że w naczepie pozostaje fizyczne miejsce. Ważne: Przekroczenie DMC (Dopuszczalnej Masy Całkowitej) lub nacisku na oś napędową grozi wysokimi karami ze strony ITD. Należy zawsze sprawdzić wagę brutto załadowanych palet.

Naczepa typu MEGA i możliwość piętrowania (Double Decker)

Jeśli przewozisz towar lekki, ale objętościowy, kluczowe są dwa rozwiązania:

1. Naczepa MEGA: Posiada obniżoną podłogę i wysokość wewnętrzną do 3,00 m (standard to ok. 2,75 m). Pozwala to na przewóz wyższych ładunków.
2. System Double Decker: Pozwala na zamontowanie drugiej podłogi w naczepie. Dzięki temu, w przypadku niesiętrowalnych palet, można załadować aż 66 palet (33 na podłodze + 33 na „piętrze”). To idealne rozwiązanie dla optymalnego wykorzystania przestrzeni.

Ile palet wejdzie na inne typy samochodów ciężarowych?

Nie każdy transport wymaga użycia pełnowymiarowego tira. Poniżej zestawienie dla mniejszych pojazdów:

Typ pojazdu	Liczba europalet (120×80)	Uwagi
Bus (do 3,5 t)	8-10 palet	Wersja z plandeką mieści zwykle 8-10 epal („blaszka” zazwyczaj 3-5).
Solówka	15 – 22 palety	Zależy od długości zabudowy (zazwyczaj od 6 do 9 metrów).
Zestaw drogowy	38 palet	Ciężarówka + przyczepa (często 7,7m + 7,7m). Największa kubatura.

Ile palet mieści bus (do 3,5 t)?

Standardowy bus z plandeką („międzynarodówka”) zazwyczaj mieści 8 lub 10 europalet. Jest to zależne od szerokości zabudowy – nowsze modele są szersze i pozwalają ustawić dwie palety obok siebie (2 x 800 mm = 1600 mm, co wymaga zabudowy szerszej niż 210 cm).

Zestaw przestrzenny (Jumbo)

Dla ładunków o dużej objętości stosuje się zestawy (samochód + przyczepa). Taka konfiguracja oferuje zazwyczaj 38 miejsc paletowych (18 na aucie + 20 na przyczepie), co jest wynikiem znacznie lepszym niż w standardowej naczepie.

Jak obliczyć powierzchnię ładunkową? Metry ładowne (LDM)

W spedycji do obliczania zajętości auta przy ładunkach częściowych (LTL) używa się pojęcia metr ładowny (LDM). Jeden LDM to pas przestrzeni o długości 1 metra i pełnej szerokości naczepy (2,4 m).

Wzór na przeliczanie:

• 1 europaleta (120×80) = 0,4 LDM (ponieważ 0,4 m długości naczepy zajmują 3 palety w rzędzie, więc jedna to matematycznie 0,4 miejsca, choć w praktyce liczy się miejsce podłogowe). Precyzyjniej: 1 miejsce paletowe (podstawa 120×80 niesiętrowalna) to 0,4 LDM.
• 1 paleta przemysłowa (120×100) = 0,5 LDM.

Znajomość LDM pozwala szybko obliczyć, ile miejsca zajmie niestandardowy ładunek i wycenić przewóz.

Schematy układania palet na naczepie – jak robić to optymalnie?

Aby bezpiecznie zmieścić towar i uniknąć uszkodzeń, należy przestrzegać zasad sztauowania:

• Unikanie luk: Palety powinny przylegać do siebie. Luki należy wypełniać workami powietrznymi lub belkami rozporowymi.
• Maty antypoślizgowe: Zwiększają tarcie i stabilność ładunku na podłodze.
• Rozkład masy: Nie wolno ładować całego ciężkiego towaru na tył naczepy (ryzyko przeciążenia osi naczepy i niedociążenia osi napędowej ciągnika).
• Zabezpieczenie pasami: Nawet przy pełnym załadunku (tzw. „pod korek”), towar musi być zabezpieczony pasami transportowymi.

Podsumowanie

Planując transport palet, pamiętaj:

• Standardowa naczepa (firanka/chłodnia) = 33 europalety lub 26 palet przemysłowych.
• Zestaw drogowy = do 38 europalet.
• Zawsze weryfikuj wagę towaru, aby nie przekroczyć 24 ton ładowności.
• Optymalne planowanie załadunku uwzględnia nie tylko wymiary palet, ale także ich piętrowalność i typ nadwozia.