Kurierzy prowadzą dwie listy zakazów: towary bezwzględnie zakazane – broń, narkotyki, materiały wybuchowe – oraz towary warunkowo niedozwolone, jak alkohol, leki czy przedmioty wartościowe powyżej 6000 zł. Za wysłanie zakazanego towaru grozi odmowa przewozu, utylizacja paczki na koszt nadawcy, a nawet odpowiedzialność karna. Sklepy internetowe mogą część ograniczeń ominąć dzięki umowie indywidualnej z kurierem – klientów indywidualnych te wyjątki nie dotyczą.

Towary bezwzględnie zakazane u każdego kuriera

Niektóre towary są zakazane w transporcie kurierskim przez każdego przewoźnika bez wyjątku – niezależnie od rodzaju umowy, opakowania czy oświadczeń nadawcy.

Zakazy wysyłki wynikają z dwóch źródeł. Pierwsze to przepisy prawa – polskie ustawodawstwo, regulacje Unii Europejskiej i konwencje międzynarodowe (przede wszystkim konwencja ADR dotycząca drogowego przewozu towarów niebezpiecznych). Drugie to regulaminy kurierów – wewnętrzne listy towarów wyłączonych z przewozu, które każdy przewoźnik ustala osobno.

Firmy kurierskie polegają na deklaracjach nadawców co do zawartości paczek. Każdy kurier ma jednak prawo do kontroli podejrzanej przesyłki – przez prześwietlenie, kontrolę manualną lub ręczne sprawdzenie w sortowni. Jeśli zawartość okaże się niezgodna z deklaracją, odpowiedzialność nadawcy jest bezwarunkowa.

Materiały wybuchowe, łatwopalne i niebezpieczne (ADR)

Konwencja ADR (fr. Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route) reguluje międzynarodowy przewóz drogowy towarów niebezpiecznych. Każdy kurier w Polsce — InPost, DPD, DHL, GLS, UPS – bezwzględnie wyłącza z transportu towary sklasyfikowane jako materiały niebezpieczne zgodnie z ADR.

Lista obejmuje:

• Materiały wybuchowe – fajerwerki, petardy, środki pirotechniczne, naboje do syfonu, poduszki powietrzne, napinacze pasów bezpieczeństwa.
• Gazy palne – butle gazowe, aerozole pod ciśnieniem.
• Materiały łatwopalne – benzyna, rozpuszczalniki, farby, lakiery, kleje, oleje samochodowe.
• Substancje żrące – kwas siarkowy, niektóre silne środki czystości, płyn hamulcowy.

Co istotne: pozornie nieszkodliwe produkty, takie jak perfumy czy kosmetyki, mogą być klasyfikowane jako towary ADR, jeśli zawierają alkohol w stężeniu przekraczającym dozwolone limity. To częsty powód zatrzymania przesyłek w sortowniach.

Broń, amunicja i substancje psychoaktywne

Broń palna i jej istotne części, broń biała, amunicja, paralizatory oraz gazy pieprzowe są bezwzględnie zakazane w każdej przesyłce kurierskiej. Zakaz ten nie wynika wyłącznie z regulaminów przewoźników — jego podstawą jest prawo karne.

To samo dotyczy narkotyków, dopalaczy i substancji psychoaktywnych. Próba nadania przesyłki z taką zawartością obliguje firmę kurierską do powiadomienia organów ścigania. Konsekwencja wykracza daleko poza odmowę przewozu – nadawcy grozi postępowanie karne.

Żywe zwierzęta, rośliny i szczątki

Żaden standardowy kurier nie przewozi żywych zwierząt – w tym ptaków, rybek, gadów, owadów (InPost zakazuje nawet żywych przynęt wędkarskich). Zakaz obejmuje też żywe rośliny, szczególnie gatunki tropikalne i egzotyczne, które podlegają badaniom fitosanitarnym.

Bezwzględnie zakazane są szczątki ludzkie i zwierzęce oraz prochy. Nie ma od tego wyjątków – nawet urny kremacyjne nie mogą być wysyłane standardową przesyłką kurierską.

Jedyny marginalny wyjątek: InPost dopuszcza niektóre rośliny doniczkowe niestwarzające zagrożenia, ale wymaga to spełnienia ścisłych warunków pakowania.

Towary warunkowo zakazane – zależy od kuriera i umowy

Część towarów jest zakazana tylko w wysyłce standardowej lub dla klientów indywidualnych – firmy i sklepy internetowe z umową indywidualną mogą wysyłać m.in. alkohol, kosmetyki z alkoholem i wybrane produkty chemiczne.

To kluczowe rozróżnienie dla sektora e-commerce. Regulamin kuriera dla klienta indywidualnego i dla firmy z podpisaną umową to dwa różne dokumenty. Umowa indywidualna rozszerza katalog towarów dopuszczonych do wysyłki, ale jednocześnie nakłada na nadawcę dodatkowe obowiązki — certyfikowane opakowania, etykiety ostrzegawcze i pełną odpowiedzialność za prawidłowe zabezpieczenie przesyłki.

Alkohol i wyroby tytoniowe – kiedy można wysłać?

Zakaz wysyłki alkoholu wynika z dwóch przyczyn: przepisów akcyzowych i ryzyka stłuczenia szklanych opakowań, które mogą zalać inne przesyłki w sortowni.

Zasady różnią się między kurierami:

• InPost — całkowity zakaz alkoholu, wyrobów tytoniowych i e-papierosów. Bez wyjątku, nawet dla firm z umową.
• GLS — zakaz wyrobów tytoniowych i alkoholi, w tym przedmiotów wymagających oznakowania znakami akcyzy. Bez wyjątków.
• DPD, DHL, UPS — dozwolone przy umowie indywidualnej. UPS wymaga, by zawartość alkoholu nie przekraczała 70%, a butelki miały maksymalnie 5 litrów pojemności. Konieczny jest podpis osoby pełnoletniej przy odbiorze.

Dla sklepów internetowych sprzedających alkohol jedyną drogą jest zawarcie umowy indywidualnej z DPD, DHL lub UPS. InPost i GLS nie wchodzą w grę – niezależnie od statusu nadawcy.

Produkty lecznicze i suplementy diety

Prawo farmaceutyczne zabrania wysyłki produktów leczniczych standardową przesyłką kurierską. Dotyczy to zarówno leków na receptę, jak i większości leków OTC.

Wyjątki są nieliczne i ściśle określone:

• InPost dopuszcza wyroby medyczne klasy I – m.in. kołnierze ortopedyczne, rękawice do badań, wyroby z funkcją pomiarową i wyroby sterylne.
• GLS dopuszcza wysyłkę produktów leczniczych przez instytucje naukowo-badawcze uprawnione na mocy odrębnych przepisów — ale zastrzega sobie prawo do indywidualnej zgody.

Suplementy diety traktowane są podobnie do żywności – InPost zakazuje ich wysyłki, umieszczając je na liście obok artykułów spożywczych.

Żywność łatwo psująca się

Standardowy kurier nie przewozi żywności wymagającej kontrolowanych warunków termicznych – surowego mięsa, nabiału, świeżych owoców czy przetworów w szklanych opakowaniach.

Alternatywą jest DPD Food – dedykowana usługa transportu żywności w kontrolowanej temperaturze. To jedyna opcja kurierska dla e-commerce spożywczego, która gwarantuje zachowanie łańcucha chłodniczego.

Produkty spożywcze o długim terminie przydatności (np. suszone, konserwowane) w opakowaniach innych niż szklane mogą być wysyłane standardowo, ale warto to potwierdzić w regulaminie wybranego kuriera.

Przedmioty wartościowe i dokumenty – dlaczego kurierzy odmawiają?

Kurierzy nie podejmują się transportu kosztowności, biżuterii i gotówki ze względu na problem z wyceną — trudność oszacowania wartości oznacza trudność w likwidacji szkody. GLS wyznacza konkretny próg: 6000 zł wartości przesyłki, a UPS limituje zegarki do 500 USD.

Logika jest prosta: jeśli kurier nie jest w stanie ustalić wartości towaru, nie jest w stanie go odpowiednio ubezpieczyć. A bez ubezpieczenia żadna reklamacja nie zostanie rozpatrzona pozytywnie. Dlatego towary wartościowe to osobna kategoria zakazu — nie chodzi o bezpieczeństwo transportu, lecz o ryzyko finansowe.

Biżuteria, dzieła sztuki i antyki

Na liście towarów zakazanych u większości kurierów znajdują się: kosztowna biżuteria, kamienie i metale szlachetne, dzieła sztuki, antyki, cenne zbiory filatelistyczne i numizmaty.

Dla cennych antyków, których nie da się rozmontować, alternatywą jest transport specjalistyczny lub giełda transportowa — platforma, na której przewoźnicy licytują zlecenia. Nadawca opisuje przedmiot, określa trasę i termin, a przewoźnicy zgłaszają oferty. To droższa, ale jedyna legalna opcja.

Jubilerzy i galerie sztuki, które regularnie wysyłają towary wartościowe, zawierają umowy indywidualne z konkretnymi kurierami. Dla klientów indywidualnych ta droga jest zamknięta.

Gotówka, karty płatnicze i papiery wartościowe

Zakaz bezwzględny, bez wyjątków. Żaden kurier nie przewozi:

• Gotówki (banknoty, monety).
• Kart płatniczych i kredytowych.
• Czeków, weksli, obligacji, akcji, bonów skarbowych i bonów towarowych.

Przyczyna: brak możliwości weryfikacji zawartości i ubezpieczenia. Nawet gdyby paczka z gotówką dotarła do odbiorcy, w razie reklamacji kurier nie poniesie żadnej odpowiedzialności — zawartość była niezgodna z regulaminem.

Baterie litowo-jonowe i akumulatory

Baterie litowo-jonowe to jedne z najczęściej problematycznych towarów w logistyce. Przy uszkodzeniu mogą ulec samozapłonowi, co stwarza realne zagrożenie pożarowe w sortowniach i pojazdach transportowych.

Obowiązuje kluczowa zasada:

• Bateria jako integralna część urządzenia (np. wewnątrz laptopa, smartfona) — zazwyczaj dozwolona.
• Bateria wysyłana luzem, osobno — zakazana (InPost, GLS i większość przewoźników).

Akumulatory samochodowe (kwasowo-ołowiowe) są zakazane niemal wszędzie — zawierają żrący kwas siarkowy (klasa 8 ADR). Wyjątek stanowią suche akumulatory bez elektrolitu, ale ich wysyłka wymaga potwierdzenia w regulaminie kuriera.

Przy przesyłkach lotniczych (międzynarodowych) obowiązują dodatkowe ograniczenia IATA dotyczące mocy baterii wyrażonej w Wh (watogodziny).

Czego nie wysyłasz za granicę – zakazy w przesyłkach międzynarodowych

Lista towarów zakazanych w przesyłkach zagranicznych jest szersza niż krajowa — dochodzą lokalne przepisy celne, restrykcje kraju docelowego i zakazy lotnicze IATA.

Do zakazów wspólnych dla przesyłek międzynarodowych należą:

• Alkohol — zakazany w przesyłkach zagranicznych u wszystkich kurierów standardowych.
• Leki i środki odurzające — zakaz wynikający z przepisów krajów docelowych.
• Wyroby tytoniowe — ograniczenia celne i akcyzowe.
• Kosztowności i biżuteria — zakaz transportu lotniczego.
• Materiały pornograficzne — zakaz w wielu jurysdykcjach (np. kraje arabskie).
• Perfumy i kosmetyki — ze względu na zawartość alkoholu klasyfikowane jako ADR w transporcie lotniczym.
• Części samochodowe — mogą zawierać resztki płynów eksploatacyjnych.

Przy wysyłce poza Unię Europejską dochodzą formalności celne: cło, odprawy i dokumentacja eksportowa. GLS wyłącza towary przewożone na podstawie karnetu ATA – międzynarodowego dokumentu celnego służącego do tymczasowego wywozu towarów.

Przed nadaniem przesyłki zagranicznej sprawdź ograniczenia kraju docelowego na stronie kuriera. Każdy przewoźnik (DHL, UPS, DPD) publikuje wykaz restrykcji per kraj.

Zakazy poszczególnych kurierów – porównanie InPost, DPD, DHL, GLS, UPS

Każdy kurier ma własną listę zakazów — InPost zabrania artykułów szklanych i ogranicza płyny do 5 litrów, GLS limituje wartość przesyłki do 6000 zł, a UPS pobiera opłatę administracyjną za wykrycie zakazanego towaru w przesyłce.

Tabela porównawcza zakazów

Kategoria towaru	InPost	DPD	DHL	GLS	UPS
Materiały niebezpieczne (ADR)	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz
Broń i amunicja	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz
Narkotyki	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz
Alkohol	Zakaz bezwzględny	Przy umowie	Przy umowie	Zakaz bezwzględny	Przy umowie
Wyroby tytoniowe	Zakaz	Zakaz	Ograniczenia	Zakaz (akcyza)	Przy umowie
E-papierosy	Zakaz	Ograniczenia	Ograniczenia	Ograniczenia	Ograniczenia
Artykuły szklane	Zakaz	Dozwolone (opakowanie)	Dozwolone (opakowanie)	Kruche — ograniczenia	Dozwolone (opakowanie)
Płyny	Max 5 litrów	Dozwolone	Dozwolone	Dozwolone	Dozwolone
Żywność psująca się	Zakaz	DPD Food	Ograniczenia	Zakaz	Ograniczenia
Leki	Zakaz (wyjątek: wyroby med. kl. I)	Zakaz	Zakaz	Zakaz (wyjątek: inst. badawcze)	Zakaz
Przedmioty wartościowe	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Max 6000 zł	Zegarki max 500 USD
Gotówka i papiery wart.	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz
Żywe zwierzęta	Zakaz (w tym owady)	Zakaz	Zakaz	Zakaz	Zakaz
Baterie luzem	Zakaz	Ograniczenia	Ograniczenia	Ograniczenia	Ograniczenia
Instrumenty muzyczne	Dozwolone	Dozwolone	Dozwolone	Zakaz (smyczkowe, szarpane)	Dozwolone

Jak czytać tabelę: „Przy umowie” oznacza, że towar jest zakazany dla klientów indywidualnych, ale dozwolony dla firm z podpisaną umową indywidualną. „Ograniczenia” – dozwolone pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań (opakowanie, dokumentacja, deklaracja).

Szczegóły specyficzne dla InPost: od ostatniej aktualizacji zasad pakowania maksymalna dozwolona ilość płynów wzrosła z 750 ml do 5 litrów, a dopuszczono transport substancji nieżrących z kategorii chemii gospodarczej (np. środki czystości). InPost nadal zakazuje artykułów chemii budowlanej (pianki, utwardzacze), oleju samochodowego, płynów do spryskiwaczy, farb i bejc.

Jakie konsekwencje grożą za wysłanie zakazanego towaru?

Wysłanie zakazanego towaru kurierem skutkuje co najmniej odmową przewozu lub utylizacją paczki na koszt nadawcy – w przypadku towarów nielegalnych wchodzi w grę odpowiedzialność karna.

Konsekwencje narastają stopniowo. Poniżej przedstawiamy je od najłagodniejszych do najpoważniejszych.

Konsekwencje finansowe i operacyjne

1. Odmowa przyjęcia przesyłki – kurier przy odbiorze lub pracownik sortowni stwierdza niezgodność i zwraca paczkę. Nadawca traci czas, ale nie ponosi dodatkowych kosztów.
2. Zwrot na koszt nadawcy — przesyłka zostaje zwrócona po wykryciu problemu w trakcie transportu. Koszty przesyłki zwrotnej obciążają nadawcę.
3. Zatrzymanie i utylizacja — jeśli towar stwarza bezpośrednie zagrożenie (np. wyciek substancji żrącej), paczka zostaje zneutralizowana. Koszt utylizacji przesyłki ponosi nadawca.
4. Opłata administracyjna — UPS pobiera dodatkową opłatę za wykrycie towarów zabronionych, niezależnie od innych kosztów.
5. Obciążenie kosztami szkód — jeśli zawartość paczki uszkodziła inne przesyłki (zalanie, pożar sortera), nadawca odpowiada finansowo za wszystkie straty.
6. Brak odszkodowania — reklamacja za uszkodzoną lub zagubioną przesyłkę zostaje automatycznie odrzucona, jeśli zawartość była niezgodna z regulaminem kuriera. Ubezpieczenie przesyłki nie obejmuje towarów zakazanych.

Odpowiedzialność prawna i karna

Gdy przesyłka zawiera towary nielegalne – narkotyki, broń bez zezwolenia, materiały wybuchowe – sprawa automatycznie trafia do organów ścigania. Kurier ma obowiązek zgłoszenia podejrzanej zawartości.

Nadawca podpisuje deklarację, że zawartość przesyłki jest zgodna z regulaminem i prawem przewozowym. Nieświadomość nie zwalnia z odpowiedzialności – zgodnie z Prawem pocztowym i Kodeksem karnym nadawca ponosi pełną odpowiedzialność za zadeklarowaną zawartość.

W przypadku materiałów wybuchowych lub broni palnej grozi kara pozbawienia wolności. W przypadku narkotyków – postępowanie z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Jak sprawdzić, czy możesz wysłać dany towar kurierem?

Przed wysłaniem każdego niestandardowego przedmiotu sprawdź regulamin kuriera – większość przewoźników publikuje przejrzyste listy towarów wyłączonych z przewozu na swoich stronach internetowych.

Oto 5 kroków, które warto wykonać przed nadaniem przesyłki:

1. Wejdź na stronę kuriera – znajdź zakładkę „Regulamin”, „Towary wyłączone z przewozu” lub „OWU” (Ogólne Warunki Umowy).
2. Sprawdź listę zakazów – porównaj zawartość paczki z listą towarów zakazanych. Zwróć uwagę na kategorię „substancje chemiczne” – wiele codziennych produktów (kosmetyki, środki czystości) może do niej należeć.
3. Zadzwoń na infolinię – jeśli towar jest nietypowy i nie znajdujesz go na liście, skontaktuj się z Biurem Obsługi Klienta przewoźnika. Pisemna odpowiedź (e-mail) jest lepsza niż telefoniczna — stanowi dowód w przypadku reklamacji.
4. Zapytaj o umowę indywidualną — jeśli prowadzisz sklep internetowy i regularnie wysyłasz towary z kategorii warunkowo zakazanych (alkohol, kosmetyki, suplementy), umowa indywidualna może odblokować wysyłkę.
5. Sprawdź przepisy kraju docelowego — przy wysyłce zagranicznej wejdź na stronę kuriera i sprawdź restrykcje per kraj. Przepisy celne różnią się między krajami i zmieniają się regularnie.

E-commerce a zakazy kurierskie – co mogą sklepy internetowe?

Sklepy internetowe z podpisaną umową indywidualną z kurierem mogą wysyłać część towarów warunkowo zakazanych – przede wszystkim alkohol, kosmetyki z alkoholem i wybrane produkty chemiczne.

Umowa indywidualna to standard w branży e-commerce. Podpisują ją sklepy, które regularnie nadają przesyłki (zazwyczaj od kilkudziesięciu miesięcznie). Daje ona trzy kluczowe korzyści:

• Rozszerzony katalog towarów – możliwość wysyłki alkoholu (DPD, DHL, UPS), kosmetyków z wysoką zawartością alkoholu, wybranych produktów chemii gospodarczej.
• Niższe stawki – ceny wynegocjowane indywidualnie, znacznie niższe niż cennikowe.
• Dedykowany opiekun — kontakt do osoby, która rozwiązuje problemy operacyjne.

Kategorie produktów e-commerce najczęściej dotknięte zakazami to:

• Sklepy alkoholowe — bez umowy indywidualnej z DPD, DHL lub UPS wysyłka alkoholu jest nielegalna. InPost i GLS nie wchodzą w grę nawet z umową.
• Drogerie i sklepy z kosmetykami — perfumy i kosmetyki z alkoholem mogą być klasyfikowane jako ADR. Umowa reguluje warunki pakowania.
• Sklepy z e-papierosami — InPost zakazuje ich bezwzględnie. Inne kurierzy wymagają umowy.
• Suplementy diety — InPost zakazuje. Przy umowie indywidualnej z DHL lub UPS możliwa wysyłka pod warunkiem spełnienia wymogów.

Jak uzyskać umowę indywidualną? Skontaktuj się z działem handlowym kuriera. Wymagane jest zwykle podanie szacowanej miesięcznej liczby przesyłek, kategorii towarów i preferowanych tras. Negocjacje trwają od kilku dni do kilku tygodni.

FAQ – najczęstsze pytania o zakazy wysyłki

Czego nie wolno wysyłać kurierem?

Bezwzględnie zakazane u każdego kuriera są: materiały wybuchowe i łatwopalne (ADR), broń i amunicja, narkotyki, substancje psychoaktywne, gotówka i papiery wartościowe, żywe zwierzęta i szczątki ludzkie. Warunkowo zakazane (zależnie od kuriera): alkohol, leki, żywność psująca się, przedmioty wartościowe.

Czego nie wolno przewozić przesyłką kurierską?

Przesyłką kurierską nie wolno przewozić towarów niebezpiecznych sklasyfikowanych zgodnie z konwencją ADR, towarów nielegalnych (broń, narkotyki), gotówki, papierów wartościowych, żywych organizmów ani żywności wymagającej chłodzenia. Każdy kurier ma własną listę — sprawdź regulamin przed nadaniem.

Czego nie wolno wysyłać InPostem?

InPost ma jedną z najbardziej restrykcyjnych list. Oprócz standardowych zakazów InPost zabrania wysyłki: artykułów szklanych, płynów powyżej 5 litrów, alkoholu (bezwzględnie), e-papierosów, suplementów diety, artykułów chemii budowlanej, oleju samochodowego i kamieni. Dopuszcza wyroby medyczne klasy I i chemię gospodarczą nieżrącą.

Czego nie wolno wysyłać DPD?

DPD zakazuje materiałów niebezpiecznych, broni, narkotyków, gotówki, żywych zwierząt oraz dużych telewizorów i monitorów (powyżej 37 cali). Żywność psującą się można wysyłać wyłącznie usługą DPD Food. Alkohol jest dostępny przy umowie indywidualnej.

Czy można wysłać alkohol kurierem?

Tak, ale tylko przez DPD, DHL lub UPS i wyłącznie na podstawie umowy indywidualnej. Klient indywidualny nie wyśle alkoholu legalnie żadnym kurierem. InPost i GLS zakazują alkoholu bez wyjątku. UPS wymaga butelek do 5 litrów i maksymalnie 70% zawartości alkoholu.

Czy można wysłać leki kurierem?

Co do zasady — nie. Prawo farmaceutyczne zabrania wysyłki produktów leczniczych standardową przesyłką. Wyjątkiem są wyroby medyczne klasy I (InPost) oraz wysyłki instytucji naukowo-badawczych (GLS — za zgodą). Suplementy diety są traktowane jak żywność i podlegają osobnym restrykcjom.

Co grozi za wysłanie zakazanego towaru kurierem?

Konsekwencje są stopniowane: odmowa przyjęcia → zwrot na koszt nadawcy → utylizacja paczki na koszt nadawcy → opłata administracyjna (UPS) → obciążenie kosztami szkód innych przesyłek → odpowiedzialność karna (w przypadku towarów nielegalnych). Dodatkowo ubezpieczenie przesyłki nie pokryje strat, jeśli zawartość była niezgodna z regulaminem.

Jak wysłać rzeczy wartościowe kurierem?

Standardową przesyłką kurierską — praktycznie nie da się tego zrobić bezpiecznie. Kurierzy wyłączają biżuterię, dzieła sztuki i antyki z odpowiedzialności. Alternatywy to: transport specjalistyczny, giełda transportowa lub umowa indywidualna (jubilerzy, galerie). GLS akceptuje towary do 6000 zł wartości przy odrębnym pisemnym ustaleniu.

Czego nie można wysłać za granicę kurierem?

Lista jest szersza niż krajowa. Oprócz standardowych zakazów obowiązuje zakaz wysyłki: alkoholu, perfum i kosmetyków (ADR w transporcie lotniczym), materiałów pornograficznych, części samochodowych, opon (GLS) i towarów wymagających karnetu ATA. Każdy kraj ma własne restrykcje celne — sprawdź je na stronie kuriera przed nadaniem.

Czy e-papierosy można wysłać InPostem?

Nie. InPost bezwzględnie zakazuje wysyłki e-papierosów, niezależnie od tego, czy nadawcą jest osoba prywatna czy firma z umową. Alternatywą jest DPD, DHL lub UPS — przy umowie indywidualnej i spełnieniu wymogów dotyczących pakowania i dokumentacji.